Crkva manastira Voljavče podignuta je u graditeljskim tradicijama Moravske škole, u bliku trolista, sa kupolom iznad centralnog prostora i polukružnim apsidama na severnoj, istočnoj i južnoj strani.Brojna oštećenja i preziđivanja u potpunosti su uništila slikanu dekoraciju, (za koju se zna da je postojala u XVII veku) tako da danas u unutrašnjosti crkve više nema živopisa.
U manstirskom konaku izgrađenom 1765. godine, koji spada u red najznačajnijih i najstarijih konaka u Srbiji, 1805. godine bilo je sedište Praviteljstvujuščeg sovjeta srpskog, prve Karađorđeve vlade, na čijem čelu je bio prota Matija Nenadović.1838. godine, kada je Janićije Đurić na zapadnoj strani crkve podigao veliku kulu zvonaru.Crkva je svoj današnji izgled dobila 1865. godine izgradnjom konaka na južnoj strani crkve.

Tapija Mehmed Spahije Voljavči (1539.god.)

Značajne podatke o manastiru daju turski defteri.U detaljnom opisu Smederevskog sandžaka 1516. godine kaže se da je manastir izvan deftera, a da je manastir dosta dobrog imovnog stanja – njegov prihod je 4714 akči, što je pet puta više od prihoda susednog Blagoveštenja u istom popisu.Popis iz 1528. godine beleži manastir sa jednim monahom, a u popisima sa kraja XVI veka, u manastiru se beleže dva monaha, koji na ime poreza plaćaju 500 akči godišnje.O životu manastira u XVII veku ima malo podataka.Na početku veka iguman manastira bio je Zaharija : u njegovo vreme je, 1607. godine, napisan manastirski tipik, a takođe se pominje i tapija manastira iz 1680. godine.

Istočni (''Karađorđev'') konak

Manastir je, 1759. godine teško postradao od Turaka, kada je opljačkan i zapečaćen pečatom kadije i kada mu je nametnuta globa od 330 groša.Manastir je ostao zatvoren tri godine dok nametnuti dug nije isplatio novi iguman Aleksije, koji pored toga kupuje još zemlje, vodenicu i valjaricu.Tada je izvršen čitav niz građevinskih radova na crkvi i drugim zgradama manastirskog kompleksa.Između ostalog, 1765. godine sa istočne strane podignut je konak.Iguman Aleksije vodi računa o duhovnim potrebama pa za manastir nabavlja veći broj bogoslužbenih knjiga i ikona.

Na mesto igumana manastira, 1786. godine, dolazi Hadži Ruvim, koji oko sebe okuplja mlade darovite ljude, uči ih pismenosti i usmerava ka ovladavanju duborezačkih, kamenorezačkih i slikarskih veština.On je bio i aktivni protivnik nepravednih turskih gospodara i energični borac za prava porobljenog naroda.Uoči austro-turskog rata (1788-1791) on odlazi u Zemun, odakle prelazi u fruškogorske manastire, gde zbog izbijanja rata i ostaje.Na drugoj strani, Turci su za odmazdu 6. aprila 1789. godine opljačkali i spalili Voljavču.

Manastir je imao vrlo zapaženu ulogu u Prvom srpskom ustanku.U danima pred izbijanje ustanka u njemu se često skrivao Karađorđe.Kada je 1805. godine formiran Praviteljstvujušči Sovjet, Karađorđe je za prvo njegovo sedište odredio manastir Voljavču.Razloge za ovu odluku treba pre svega, tražiti, u činjenici što je manastir smešten u brdima, usred guste šume, daleko od puteva i Turaka.Sovjet je u Voljavči započeo izradu nacrta o uređenju vrhovne uprave, suda i ostalih institucija, a pored toga presuđivao je za manja krivična dela narodu iz okoline.

Izgradnja manastira Voljavče nastavljena je 1838. godine, kada je Janićije Đurić na zapadnoj strani crkve podigao veliku kulu zvonaru.Manastirski kompleks je svoj današnji izgled dobio 1865. godine izgradnjom konaka na južnoj strani crkve.

Pored zida, kod leve pevnice u manastirskoj crkvi, uzidana je glava Karađorđevog barjaktara, Tanaska Rajića, kome su Turci odrubili glavu na Ljubiću kod Čačka.Za vreme Drugog srpskog ustanka starešina manastira Voljavča doneo je Rajićevu glavu i u konaku crkve je sahranio.

Dve stotine godina nakon prvog zasedanja Praviteljstvujuščeg sovjeta, prve vlade savremene Srbije, u Voljavči je, u istoj prostoriji u kojoj je pre dva veka zasedao Sovjet, održana svečana sednica republičke vlade sa premijerom Vojislavom Koštunicom na čelu.O tome pročitajte više ovde.

Velike nevolje za manastir nastale su u vreme austro-turskog rata (1788-1791).Turci su 6. aprila 1789. godine zapalili manastir Voljavču, a u tom naletu stradalo je i Blagoveštenje.Manastir je obnovljen 1795. godine.

U teškim vremenima izmedu dva ustanka u manastiru je 21. aprila 1814. godine održan sabor srpskih glavara, među kojima je bio i knez Miloš Obrenović.Sa sabora je iguman Grigorije napisao pismo ruskom caru Aleksandru I.Obaveštavao ga je o teškom položaju naroda i molio za pomoć.
Novi zamašni graditeljski radovi izvršeni su sredinom XIX veka, kada je crkva temeljno prepravljena : tada je dobila današnji izgled.Godine 1844. na zapadnoj strani crkve podignuta je nova zvonara od kamena.U spomen na Svetoandrejsku skupštinu 1858. godine knez Miloš je manastiru poklonio zlatan krst.

Drugi svetski rat doneo je nova stradanja.Nemci su 1942. godine spalili manastirske konake.U zapusteli manastir dolazi monahinja Mihaila, danas igumanija manastira, okuplja sestrinstvo i započinje obnovu.Obnova razrušenog konaka, je završena 1957. godine, a 1960. sagrađen je novi konak, nad njim je 1982. podignut sprat i urađena kapela.
U podnožju manastira, na izvoru Svetinji, podignuta je 1991. godine kapela posvecena Sv. Petki.Godine 1995. izvršeni su obimni radovi na krovnoj konstrukciji crkve – pokrivena je olovnim krovom.

Jedna od najvećih znamenitosti Blagoveštenja je ikonostas - monumentalni duborezni krst sa Hristovim raspećem, koji svojom lepotom i suptilnošću predstavlja jedinstvenu drevnu relikviju. Hristovo raspeće je izuzetna pozlaćena rezbarija, precizno izvedena u nizu cvetnih motiva, geometrijskih prepleta, dekorativno obrađenog postamenta i krakova krsta.U Blagoveštenju, Raspeće je od 1690. godine, a nakon trogodišnje restauracije u Narodnom muzeju u Beogradu, vraćeno je u manastir 2001. godine.